Images Φάσεις κατασκευής ερωτηματολογίου

Πρώτη φάση: Το περιεχόμενο των ερωτήσεων

1. Διατυπώνουμε το σκοπό της ερώτησης και εντοπίζουμε τους επιμέρους στόχους, οι οποίοι θα καλύπτουν πλήρως τον κεντρικό σκοπό.

2. Οι ερωτήσεις που θα διατυπώσουμε πρέπει να έχουν νόημα και να επιτρέπουν στον ερωτώμενο να εκφράσει με εγκυρότητα και χωρίς προκαταλήψεις τις απόψεις του.

3. Οι ερωτήσεις να είναι αρκετά γενικές και συνίστανται σε περιγραφές ή και εξηγήσεις

4. Αποφασίζουμε για τον αριθμό των ερωτήσεων για την όσο το δυνατό πληρέστερη κάλυψη του αντικειμένου αλλά και του χρόνου που διατίθεται.

Δεύτερη φάση: Ο τύπος των ερωτήσεων

1. Ανοικτές ερωτήσεις

Ο ερωτώμενος εκφράζεται ελεύθερα και χρησιμοποιεί το δικό του λεξιλόγιο. Μοναδικός περιορισμός είναι το μέγεθος του περιεχομένου

2. Κλειστές ερωτήσεις

Ο ερωτώμενος επιλέγει από ένα κατάλογο εναλλακτικών απαντήσεων που έχουμε προβλέψει.

Δυνατότητες και περιορισμοί

Στην προκαταρκτική έρευνα καλύτερα να χρησιμοποιήσουμε ανοικτές ερωτήσεις για να έχουμε μια σε βάθος κατανόηση του αντικειμένου της έρευνας. Όμως και με τις κλειστές ερωτήσεις μπορεί να συλλέξουμε πλούτο δεδομένων ανάλογα με το είδος των απαντήσεων.

Στην ανάλυση των δεδομένων μέσω ανοικτών ερωτήσεων απαιτείται κωδικοποίηση ,δηλαδή ταξινόμηση των απαντήσεων σε ένα μικρό και εύχρηστο αριθμό κατηγοριών. Το πλεονέκτημα στην περίπτωση αυτή είναι ότι μπορούμε να κάνουμε πολλές διαφορετικές  κωδικοποιήσεις.  Συχνά όμως προκύπτουν προβλήματα στην ανάλυση του περιεχομένου που απαιτεί λεπτούς χειρισμούς. Το ίδιο δεν ισχύει όμως για τις κλειστές ερωτήσεις.

Λόγοι επιλογής των ανοικτών ή κλειστών ερωτήσεων από τους ερευνητές.

1. Αδυναμία συγκρότησης εναλλακτικών απαντήσεων.

2. Ενόχληση των ερωτώμενων από τις συνεχείς κλειστές ερωτήσεις με εναλλακτικές απαντήσεις. Έτσι μέσα από αυτή τη συνθήκη πίεσης απαντούν βεβιασμένα ή δίνουν ακατάλληλες απαντήσεις.

3. Η δημιουργία ανοικτών ερωτήσεων δίνει την αίσθηση στον ερωτώμενο ότι πραγματικά τον ακούμε.

4. Σωστή αναλογία κλειστών και ανοικτών ερωτήσεων στη συγκρότησηβτου ερωτηματολογίου.

5. Ο κατάλογος των εναλλακτικών απαντήσεων μπορεί να δίνει στον ερωτώμενο το πλαίσιο του αντικειμένου της έρευνας και αυτό να λειτουργήσει ως μειονέκτημα ή πλεονέκτημα στη συλλογή των δεδομένων της έρευνας.

Τρίτη φάση: Η διατύπωση των ερωτήσεων

1. Η επιλογή του λεξιλογίου

Απλές και ακριβείς λέξεις.

 Να λάβουμε υπόψη το επίπεδο των γλωσσικών κωδίκων που χρησιμοποιούν οι μαθητές.

Δεν πρέπει να είναι μόνο κατανοητές οι ερωτήσεις από όλους, αλλά ταυτόχρονα και  κατανοητές με τον ίδιο τρόπο.

Διευρύνουμε κάθε φορά τον έλεγχο της σαφήνειας αρκεί να μη γίνονται καταχρήσεις.

Το «γιατί» είναι καλό να αποφεύγεται γιατί οδηγεί στην τελολογία.

Ακόμη αν αμφιταλαντευόμαστε ανάμεσα σε δυο διατυπώσεις κάνουμε δοκιμαστική εφαρμογή

2. Προσοχή στα σύμβολα και των συμβολικών αναπαραστάσεων. Να εφαρμόζονται πρώτα πιλοτικά

Τέταρτη φάση: Αλληλουχία των ερωτήσεων

1. Ακολουθούμε μια λογική σειρά προσέγγισης των θεμάτων και των εννοιών.

2. Αποφεύγουμε διαδοχικές ερωτήσεις που μπορεί να επηρεάσουν το περιεχόμενο.

3. Δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στις αρχικές ερωτήσεις. Αυτές δίνουν το στίγμα του θέματος.

 Ακόμη αποφεύγουμε τις κλειστές ερωτήσεις.

 Κάνουμε ερωτήσεις που προσελκύουν τον ερωτώμενο.

Αποφεύγουμε ερωτήσεις που περιέχουν αρνήσεις, που είναι κατευθυντικές και περίπλοκες.

 Δίνουμε σαφείς οδηγίες και όχι πολύπλοκες.