Images Οι δάσκαλοι του Γένους

Οι δάσκαλοι του Γένους

Οι δάσκαλοι του Γένους ήταν μορφωμένοι Έλληνες την εποχή της τουρκοκρατίας που είτε με το προφορικό τους λόγο είτε μέσα από γραπτά κείμενα προσπάθησαν να μεταδώσουν και να καλλιεργήσουν την ελληνική παιδεία. Αρκετοί από τους δασκάλους του Γένους ήταν ή έγιναν αργότερα κληρικοί. Κάποιοι σπούδασαν στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα, ενώ άλλοι στα Ιόνια Νησιά, στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (περιοχές κοντά στον ποταμό Δούναβη) και στο εξωτερικό.

Οι δάσκαλοι του Γένους δίδασκαν σε ναούς, σε σχολεία και σε δημόσιους χώρους. Έγραφαν επίσης επιστολές και άρθρα σε περιοδικά και εφημερίδες είτε ολόκληρα βιβλία, που τα τύπωναν με την υποστήριξη της Εκλλησίας, των Φαναριωτών ηγεμόνων ή φιλομαθών εμπόρων. Με το έργο τους βοήθησαν στην ίδρυση σχολείων, και προετοίμασαν με τις ιδέες τους την Μεγάλη Επανάσταση του 1821 και ανάπτυξαν τον Φιλελληνισμό (αγάπη των ξένων για τους Έλληνες και τον ελληνικό πολιτισμό) στη Δύση.

Κατά τον 18ο και στις αρχές του 19ου αιώνα οι ιδέες και τα κηρύγματα του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού κυριαρχούσαν στη Δυτική Ευρώπη. Οι νέες φιλελεύθερες και ριζοσπαστικές ιδέες έφτασαν γρήγορα και στην ελληνική Χερσόνησο, δυναμώνοντας την επαναστατική διάθεση των υπόδουλων Ελλήνων. Η πνευματική αυτή δραστηριότητα ονομάστηκε Νεοελληνικός Διαφωτισμός.

Σπουδαίοι Έλληνες διαφωτιστές ήταν ο Δημήτριος Καταρτζής και ο Ευγένιος Βούλγαρης, ο Γρηγόριος Κωνσταντάς ο Δανιήλ Φιλιππίδης και Μιχαήλ Περδικάρης.

Το 1806 εκδόθηκε στην Ιταλία η «Ελληνική Νομαρχία», ένα έργο άγνωστου συγγραφέα αφιερωμένο στον Ρήγα Βελεστινλή. Στο σημαντικό αυτό έργο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού καταδικάζεται η «αναρχία» και η «μοναρχία» και προβάλλεται ως ιδανική διοίκηση η «νομαρχία», δηλαδή το πολίτευμα όπου εξουσιάζουν οι νόμοι.

Ξεχωριστή προσωπικότητα αποτελεί ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο οποίος συνδύαζε το πνεύμα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και της παιδείας με τη θρησκευτική πίστη και την εθνική συνείδηση. Ήταν λόγιος μοναχός του Άγιου Όρους, ιεροκήρυκας και μάρτυρας.Το κήρυγμά του έβρισκε μεγάλη απήχηση στον υπόδουλο ελληνικό πληθυσμό της υπαίθρου, όπου περιόδευσε για να αναχαιτίσει τους εξισλαμισμούς, ιδρύοντας σχολεία.

Ερωτήσεις

Τι ήταν οι δάσκαλοι του Γένους;

Τι πρόσφεραν οι δάσκαλοι του Γένους;

Πώς δημιουργήθηκε ο νεοελληνικός διαφωτισμός;

Ποιους Έλληνες διαφωτιστές γνωρίζεις;

Τι ήταν η «Ελληνική Νομαρχία» και γιατί ήταν σημαντική;

Τι γνωρίζεις για τον Κοσμά τον Αιτωλό;