Ζαφειριάδης Κυριάκος
Ένα από τα ερωτήματα, τα οποία απασχολούν όσους εμπλέκονται στο χώρο της εκπαίδευσης (υπουργείο, εκπαιδευτικούς, γονείς, στελέχη της εκπαίδευσης) αφορά στους παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν τους μαθητές στη μάθηση.
Σε ανασκόπηση των στατιστικών δεδομένων από μελέτες καταγράφηκαν 28 συνολικά παράγοντες, των οποίων η επίδραση θεωρείται καθοριστική στη μάθηση. Συνολικά, λοιπόν, τα ευρήματα των μελετών ομαδοποιήθηκαν σε έξι κατηγορίες επιρροών:
1. Χαρακτηριστικά του μαθητή
2. Διδασκαλία και κλίμα της τάξης
3. Πλαίσιο του σπιτιού, της ομάδας των συνομηλίκων και της ευρύτερης κοινότητας
4. Σχεδιασμός και υλοποίηση του εκπαιδευτικού προγράμματος
5. Οργάνωση του σχολείου
6. Χαρακτηριστικά της περιφέρειας
Αναλυτικά, ανά κατηγορία:
ü Χαρακτηριστικά του μαθητή. Τα χαρακτηριστικά του μαθητή αφορούν στο φύλο, την εκπαιδευτική του πορεία στο σχολείο, κοινωνικά και γνωστικά χαρακτηριστικά, συμπεριφορά, κίνητρα και συναισθηματικά χαρακτηριστικά.
1. Μεταγνωστικές διαδικασίες: Παρακολούθηση της κατανόησης (σχεδιασμός, παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των δράσεων που δρομολογήθηκαν, έλεγχος, αναθεώρηση και αξιολόγηση των μαθησιακών στρατηγικών).
2. Γνωστικές διαδικασίες: Το επίπεδο γνωστικής επάρκειας που κατέκτησε ο μαθητής
3. Ψυχοσυναισθηματικά χαρακτηριστικά και κίνητρα των μαθητών: Τα κίνητρα που παρωθούν το μαθητή στη μάθηση.
4. Κοινωνικά και προβλήματα συμπεριφοράς: Αφορά στην αποδεκτή ή σε μορφές διασπαστικής συμπεριφοράς που εκδηλώνει ο μαθητής.
5. Ψυχοκινητικές δεξιότητες: Ψυχοκινητικές δεξιότητες του μαθητή, οι οποίες θεωρούνται αναγκαία προϋπόθεση για κάθε μάθημα.
6. Δημογραφικά χαρακτηριστικά: Αφορά στην κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας του μαθητή.
ü Διδασκαλία και κλίμα της τάξης. Ο δεύτερος παράγοντας αφορά σε καθημερινές δραστηριότητες και πρακτικές στην τάξη, στα χαρακτηριστικά της διδασκαλίας, στον τρόπο που ο εκπαιδευτικός οργανώνει την τάξη, παρακολουθεί την πρόοδο των μαθητών του, στην ποιότητα και στην ποσότητα της συμμετοχής του μαθητή στην εκπαιδευτική δραστηριότητα, στην αλληλεπίδραση μαθητή και εκπαιδευτικού και γενικότερα στην ατμόσφαιρα που επικρατεί στην τάξη.
7. Διαχείριση της τάξης: Ο εκπαιδευτικός χρησιμοποιεί στρατηγικές που ενεργοποιούν τους μαθητές, ώστε να συμμετέχουν στη διδακτική δραστηριότητα.
8. Κοινωνικές αλληλεπιδράσεις: Ο μαθητής ανταποκρίνεται θετικά στις συνθήκες αλληλεπίδρασης στην τάξη με τον εκπαιδευτικό και τους άλλους μαθητές, με αποτέλεσμα να επικρατεί κλίμα δημιουργίας, χωρίς εντάσεις και τριβές.
9. Χρόνος εμπλοκής του μαθητή στη μαθησιακή δραστηριότητα: Αφορά στο χρόνο που ο μαθητής δεν παραμένει ανενεργός δέκτης της μαθησιακής πραγματικότητας αλλά συμμετέχει ενεργά.
10. Κλίμα της τάξης: Αναφέρεται στη συνοχή της ομάδας των μαθητών, οι οποίοι διατηρούν φιλικούς δεσμούς, μοιράζονται κοινά ενδιαφέροντα και αξίες, ενώ δίνουν έμφαση στη συνεργασία ως μέσο, για να κατακτήσουν στόχους.
11. Ακαδημαϊκές απαιτήσεις: Αφορά στη μορφή των εξετάσεων από τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι ζητούν εργασίες (γραπτές και προφορικές) ευρείας ανάπτυξης και όχι κλειστού τύπου.
12. Αξιολόγηση των μαθητών: Η αξιολόγηση αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της διδακτικής δραστηριότητας.
13. Μέθοδοι διδασκαλίας: Ο εκπαιδευτικός εφαρμόζει μεθόδους διδασκαλίας, οι οποίες είναι άρτια και μεθοδικά οργανωμένες.
14. Οργάνωση και λειτουργία της τάξης: Οι δραστηριότητες που υλοποιούνται στην τάξη διέπονται από ευδιάκριτους κανόνες και διαδικασίες που τηρούνται απαρέγκλιτα.
ü Πλαίσιο της οικογένειας, της ομάδας των συνομηλίκων και της ευρύτερης κοινότητας.
15. Οικογενειακό περιβάλλον και υποστήριξη των γονιών: Ο βαθμός εμπλοκής των γονιών στην ολοκλήρωση των εργασιών, τις οποίες αναθέτουν οι γονείς στο σπίτι.
16. Ομάδα συνομηλίκων: Το επίπεδο των φιλοδοξιών που έχει η ομάδα των συνομηλίκων για διάκριση καθώς και οι κώδικες συμπεριφοράς που υιοθετούν επηρεάζουν την επιτυχία του μαθητή.
17. Επιρροή της κοινότητας: Το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο της ευρύτερης κοινότητας επηρεάζει την εκπαιδευτική πορεία των μαθητών.
18. Χρόνος που αφιερώνει ο μαθητής για δραστηριότητες εκτός τάξης: Συμμετοχή των μαθητών σε ομάδες (πολιτιστικές, θεατρικές, μουσικέ, αθλητικές) πέρα από το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών.
ü Σχεδιασμός του προγράμματος: Ο παράγοντας αφορά στους στόχους που θέτει το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών, στις προτεινόμενες εκπαιδευτικές δραστηριότητες καθώς και στα χαρακτηριστικά του διδακτικού υλικού.
19. Σχεδιασμός αναλυτικού προγράμματος: Οι εκπαιδευτικοί συμμετέχουν στη διαμόρφωση του αναλυτικού προγράμματος, το οποίο δεν είναι άκαμπτο και ομοιόμορφο.
20. Χαρακτηριστικά του αναλυτικού προγράμματος: Αφορά σε όλη την τάξη, έχει μικροομαδικό ή εξατομικευμένο χαρακτήρα.
21. Σχέση αναλυτικού προγράμματος και διδασκαλίας: Υπάρχει σχέση ευθύγραμμα ανάμεσα στο διδακτικό υλικό, στους στόχους, στις μεθόδους και στρατηγικές διδασκαλίας καθώς και στη μορφή των εργασιών που ανατίθενται στους μαθητές.
ü Οργάνωση του σχολείου: Ο παράγοντας αναφέρεται στο κλίμα του σχολείου, στις πρακτικές (παιδαγωγικές, εκπαιδευτικές και αξιολόγησης) που δρομολογούνται. Ακόμη, συμπεριλαμβάνονται και χαρακτηριστικά, όπως αν το σχολείο είναι δημόσιο ή ιδιωτικό, αν χρηματοδοτείται για την υλοποίηση των προγραμμάτων, τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των μαθητών.
22. Κουλτούρα του σχολείου: Αν δίνει έμφαση στις ακαδημαϊκές διακρίσεις των μαθητών.
23. Συμμετοχή του διευθυντή της σχολικής μονάδας: Ο διευθυντής συμμετέχει ενεργά και ενδιαφέρεται για το διδακτικό έργο των εκπαιδευτικών και τα προγράμματα που υλοποιούν.
24. Εμπλοκή των γονιών: Ο βαθμός εμπλοκής των γονιών στη διαμόρφωση των διδακτικών προγραμμάτων.
25. Μέγεθος της σχολικής μονάδας
26. Έμφαση που δίνει το σχολείο στη διαπαιδαγώγηση των μαθητών.
ü Χαρακτηριστικά της εκπαιδευτικής πολιτικής: Ο παράγοντας αναφέρεται στις εκπαιδευτικές πολιτικές που εφαρμόζει η πολιτεία και αφορά στο αναλυτικό πρόγραμμα, στο σχολικά βιβλία, στις απαιτήσεις των εξετάσεων, στην παιδαγωγική επάρκεια και στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, στον τρόπο διοικητικών παρεμβάσεων που δρομολογεί η περιφερειακή διεύθυνση της εκπαίδευσης, στους οικονομικούς παράγοντες.
27. Πολιτική της πολιτείας, η οποία αφορά στην επιμόρφωση, στην παιδαγωγική και εκπαιδευτική επάρκεια καθώς και στην αξιολόγηση των εκπαιδευτικών.
28. Δημογραφικά χαρακτηριστικά της εκπαιδευτικής περιφέρειας: Αφορά στο μέγεθος της εκπαιδευτικής περιφέρειας.
0 σχόλια: